فصل اول : تعاريف
ماده 1 –  نظور از ساماندهي در اين آئين نامه ، تامين خدمات بهداشتي ، درماني و توانبخشي مورد نياز بيماران رواني مزمن مطابق روش ها و الگوهاي علمي مناسب توسط سازمان بهزيستي كشور مي باشد كه براساس جزء 5 از ماده 192 قانون برنامه پنج ساله سوم توسعه اقتصادي ، اجتماعي و فرهنگي كشور مكلف به آن گرديده است .

ماده 2 – توانبخشي يا بازتواني
      مقصود از توانبخشي انجام و ارايه كليه خدمات لازم در جهت توانمند ساختن بيماران رواني مزمن جهت دستيابي به زندگي مستقل و خودكفا است كه شامل توانبخشي طبي ، رواني ، اجتماعي و حرفه اي مي شود .

1-2- نقص :
      وجود هرگونه حالت نابهنجار روان شناختي ، فيزيولوژيكي يا عملكردي را " نقص " مي نامند .
2-2- اختلال :
     در روانپزشكي كليه سندرم هايي را كه علت سببي واحدي ندارند ، منجر به بروز بي نظمي و آشفتگي رفتاري مي شوند " اختلال " مي نامند .
3-2- ناتواني :
     هر نوع محدوديت يا فقدان توانايي در انجام آن دسته از فعاليت هايي را كه در جريان معمول زندگي ،‌عملي ساختن آنها براي انسان سالم عادي و در حد هنجار شناخته مي شود " ناتواني " مي نامند .

4-2- معلوليت :
      هر نوع محروميت ناشي از نقص عضو يا ناتواني كه فرد را از انجام و ايفاي نقش هاي عادي و عملكرد طبيعي در زمينه هاي مختلف زندگي ( فردي ، اجتماعي ،‌شغلي و حرفه اي ) باز دارد معلوليت و شخص مبتلا به اين وضعيت را " معلول " مي نامند .

ماده 3 – بيماران رواني مزمن
     به گروهي از بيماران مبتلا به اختلالات رواني كه واجد خصوصيات مندرج در ماده 1 آئين نامه اجرائي جزء 5 بند الف ماده 192 قانون برنامه سوم توسعه باشند ، اطلاق مي شود .
تبصره : تشخيص مزمن بودن اختلال و وجود افت عملكرد طبق تبصره 1 ماده 1 آئين نامه اجرائي قانون فوق برعهده كميسيون هاي پزشكي بهزيستي شهرستان و استان و در موارد بروز اختلاف نظر ، تعيين تكليف نهائي به عهده كميسيون پزشكي مستقر در سازمان بهزيستي كشور است .

1-3- بيماري رواني :
     هر نوع ناسازگاري ، نابهنجاري روان شناختي و رفتاري شديدي كه اختلال در عملكردهاي اساسي فرد را سبب شود و مداخلات روان پزشكي را ايجاب نمايد " بيماري رواني " ناميده مي شود .
2-3 – بيمار رواني :
     به هر فردي كه براساس ملاك هاي تشخيصي معتبر فعلي از جمله چاپ چهارم راهنماي تشخيصي و آماري       ( DSM IV ) و دهمين طبقه بندي بين المللي بيماري ها (10- ICD ) به يكي از انواع شناخته شده بيماري هاي رواني مبتلا باشد ، بيمار رواني مي گويند .
در زمان هاي آتي ملاك اين اطلاق ، شاخص هاي معتبر همان زمان خاص خواهد بود .
 3-3- بيماري رواني شديد ( روان پريش ) :
     اين اختلالات كه از نظر حقوقي به آنها " جنون " گفته مي شود ، بيماري هايي هستند كه سبب بروز اختلالات عميقي در حيطه هاي مختلف تفكر ، خلق ، قضاوت و درك مي شوند . علاوه براينها ارتباط با واقعيات از دست مي رود و اختلال بارز عملكرد فردي در زمينه هاي مختلف (رفتاري ،‌شغلي و اجتماعي) بروزمي نمايد.
اسكيزوفرني و اختلال شيدايي (مانيك) نمونه هاي اين دسته از اختلالات هستند .
4-3- روان نژندي ها يا اختلالات روان رنجوري :
    اگر چه اين واژه ها در طبقه بندي ها جديد به كار نمي روند ، اما به جهت اجرايي هنوز كاربرد دارند و منظور از آن ، اختلالاتي است كه به جهت وجود مشكلات و تعارضات حل نشده علائم خلقي ،‌اضطرابي و يا رفتاري در بيمار بروز مي نمايد . اما شدت علائم به گونه اي نيست كه اختلال عميق در تفكر ،‌ قضاوت و ارتباط با واقعيات را سبب شود.

هر چند شدت اختلالات رفتاري و عملكردي در اين بيماري ها به حد اختلالات رواني شديد نيست اما با اين حال ، برخي از اين بيماري ها سير مزمن دارند و درمواردي نيز به ناتواني و معلوليت مي انجامند . اختلالات فوبيك        (هراس ها) و وسواس و اجبار نمونه هاي اين قبيل اختلالات هستند .
5-3- اختلالات رواني عضوي :
     اين واژه نيز در طبقه بندي هاي جديد به كار نمي رود اما به لحاظ اجرائي كاربرد دارد و به دسته اي از اختلالات رواني اطلاق مي شود كه به جهت شرايط كلي طبي مانند ضربه هاي مغزي ، اختلالات متابوليكي ، آسيب يا كاهش سلولهاي مغزي و نظاير آن پديد مي آيند . اين دسته از اختلالات ضربه هاي سر ، صرع ، اختلالات متابوليكي و اختلالات شناختي مانند سرسام ( دليريوم ) ،‌دمانس ( زوال عقل ) و نظاير آنها را شامل مي گردد .
6-3- اختلالات شخصيت :
     به مجموعه احساسات و تمايلات ذهني و الگوهاي ناسازگارانه و پايداري كه از هنجارهاي فرهنگي و اجتماعي دور بوده و منجر به برداشت هاي معيوب و بروز رفتار نامناسب و ناسازگارانه و تعامل مختل با محيط و افراد         مي گردند ، اختلال شخصيتي گويند .
اين اختلالات كه از دوره نوجواني و اوايل دوره بلوغ شروع مي شوند و در تمام عمر استمرار مي يابند ، موجب احساس عدم رضايت ، ناكامي ، طرد شدگي مي شوند و در مواردي بروز نقص و ناتواني را سبب مي شوند .
اختلالات شخصيتي نوع پارانوئيد ، ضد اجتماعي ، وسواسي - جبري چند نمونه از اين اختلالات هستند .
7-3- پيشگيري :
     كليه مداخلات هدفمند و نظام داري را كه در جهت جلوگيري از پيدايش موارد جديد بيماري (بروز) و يا كاهش مدت دوام آن بيماري ها (شيوع) و يا كاستن از ميزان نقايص باقيمانده يا معلوليت هاي ناشي از بيماريها و    اختلالات رواني ، صورت مي پذيرد " پيشگيري" و نوع و مراحل آن را در ارتباط با مراتب فوق به ترتيب پيشگيري مرحله اول ، دوم و سوم مي نامند .
8-3- تشخيص :
       تعيين ماهيت ،‌ طبيعت و نوع بيماري را كه با استفاده از تهيه شرح حال كامل ، معاينه و مصاحبه و تجزيه و تحليل علائم ، نشانه ها و يافته هاي پارا كلينيكي ( آزمايشگاه ،‌تصوير برداري ها ، آزمون هاي روان شناختي و......) صورت مي پذيرد ، " تشخيص " مي نامند .
9-3- درمان :
      مجموعه اقدامات ، فعاليت ها و برنامه هايي را كه در جهت مراقبت از بيمار و به منظور اعاده سلامتي يا تسكين يا تخفيف درد و رنج و يا رفع علائم و اصلاح يا تثبيت وضعيت بيمار به عمل مي آيد ، "درمان" مي نامند . حيطه فعاليت هاي درماني محدود به مسائل پزشكي اعم از طبي يا جراحي نيست و حيطه هاي اجتماعي ، رواني ، توانبخشي و حتي معنوي و فرهنگي را نيز در بر مي گيرد .

10-3- مداخله :
      در اين آئين نامه هر نوع عمل يا اقدام و كار بست هر روشي در جهت پيشگيري از ابتلاء به اختلالات رواني و يا درمان بيماران مبتلا به اين اختلالات و يا توانبخشي معلولان رواني " مداخله " ناميده مي شود .
11-3 - روان پزشكي جامعه نگر :
       شاخه اي از روان پزشكي است كه با تدارك و ارائه برنامه هاي هماهنگ در زمينه مراقبت از سلامت رواني ساكنان يك منطقه جغرافيايي خاص ،‌ نسبت به ارايه خدمات روان پزشكي در بطن جامعه ، به جمعيت مشخص آن منطقه با توجه به نيازهاي جامعه و افراد آن و پيروي كلي از مدل هاي طبي و كاربرد شيوه ها و تكنيك هاي       روان پزشكي باليني و بهره گيري از ساير علوم از جمله علوم روان شناختي ، علوم اجتماعي و.... اقدام مي كند .
12-3- خدمات و برنامه هاي جامع يا فراگير :
      ارزيابي و سنجش نيازها و ارائه كليه خدمات لازم را كه با توجه به نيازها و در تمامي زمينه ها اعم از مداخلات مربوط به پيشگيري ، درمان و توانبخشي و اقدامات حمايتي صورت مي گيرد ، خدمات و برنامه هاي جامع ( فراگير) مي نامند .  

ماده 4 – مراكز ارائه دهنده خدمات درماني و بازتواني بيماران رواني مزمن
      به هر يك از مراكزي كه با رعايت قوانين موضوعه ، نسبت به ارائه خدمات تشخيصي ، درماني ، مشاوره اي و توانبخشي به بيماران رواني مزمن اقدام مي كنند حسب مورد ، مركز ارائه آن نوع خدمت اطلاق مي شود .
     كليه مراكز سرپايي و بستري ، مراكز روزانه ، شبانه روزي ها ، محل هاي اقامتي و كارگاههاي حرفه آموزي و اشتغال در زمرهٴ اين قبيل مراكز مي باشند .
1-4- مراكز سرپايي :

1-1-4- مطب روان پزشكي :
     به محلي اطلاق مي شود كه در آن روان پزشك به تنهايي و يا به اتفاق يك نفر از اعضاي تيم درمان شامل     روان پرستار يا پرستار ،‌ روان شناس يا مددكار اجتماعي خدمات تشخيصي و درماني اعم از تجويز دارو و يا روان درماني را ارائه مي كند .
2-1-4- مركز كار درماني :     
     به مراكزي اطلاق مي شود كه در آن به بيماران ارجاع شده از ساير واحدهاي تخصصي ، خدمات كاردرماني ارائه مي شود . اعضاي تيم درمان را در اين مراكز ، روان پزشك يا پزشك عمومي دوره ديده ، كاردرمانگر و مددكار اجتماعي تشكيل مي دهند .  
3-1-4- مركز مشاوره ، درمان و توانبخشي طبي – رواني :
       به مراكزي اطلاق مي شود كه در آن ها علاوه بر خدمات تشخيصي و درماني ، انواع مختلف مشاوره ها و نيز توانبخشي طبي شامل پيگيري دارويي و تزريق داروهاي ضد روان پريشي طولاني اثر صورت مي پذيرد . در اين مراكز علاوه بر روان پزشك ، حضور روان شناس باليني و روان پرستار يا پرستار الزامي است .
4-1-4- مركز جامع مشاوره ، درمان و توانبخشي :    
     مراكزي كه خدمات كار درماني و مددكاري را علاوه بر خدمات فوق ارائه مي نمايند ، مراكز جامع مشاوره ، درمان و توانبخشي ناميده مي شوند . در اين مراكز كليه خدمات تشخيصي ، درماني و توانبخشي به مراجعان ارائه مي شود . اعضاي تيم درمان در اين مراكز شامل روان پزشك ،‌متخصص مغز و اعصاب ، روان شناس ، روان پرستار ، كار درمانگر و مددكار اجتماعي است .
5-1-4- مركز پيگيري و امداد :
     مراكزي كه نيروي انساني آن ، خدمات روان پزشكي را علاوه بر مركز ، در محل سكونت يا كار بيمار و بنا به درخواست بستگان درجه 1 وي و يا دستور مقامات قضائي ارائه مي نمايند مركز پيگيري و امداد ناميده مي شوند . اقدامات اوليه ، آماده سازي بيمار ، اخذ پذيرش از بيمارستان ها و اعزام بيمار از وظايف اين مراكز است . اعضاي تيم درمان را در اين مراكز ،‌ روان پزشك ، روان پرستار و مددكار اجتماعي تشكيل مي دهند .  
6-1-4- مركز پيگيري درمان و توانبخشي مبتلايان به اختلالات نافذ رشد :
      مراكزي كه در آن درمان ، پيگيري و توانبخشي مبتلايان به اختلالات نافذ رشد مانند اتيسم ، آسپرگر از طريق دارو درماني ، بازي درماني ، درمان هاي روان شناختي  و آموزش بيماران و خانواده هاي آنان ، در محل مركز و يا محل سكونت بيماران ارائه مي شود ، مراكز پيگيري ، درمان و توانبخشي مبتلايان به اين اختلالات ناميده         مي شوند . اعضاي تيم درمان در اين مراكز شامل روان پزشك ، روان شناس باليني و مربي آموزش ديده است .

2-4- مراكز درماني شبانه روزي :
    محلي با تسهيلات بستري است كه بعد از پذيرش مراجع و يا بيمار و در طي مدت اقامت وي در آنجا ، اقدامات تشخيصي ، درماني و بازتواني لازم به عمل مي آيد . انواع تسهيلات مورد نياز بيماران رواني مزمن در اين بخش   شامل :  مراكز روزانه ، تسهيلات بستري كوتاه مدت و دراز مدت وجود خواهد داشت .
1-2-4- اورژانس :
      محلي است كه در آن خدمات فوري به آن دسته از بيماران رواني مزمني كه دچار حالات حاد و يا تشديد علائم شده اند ،‌ ارائه مي شود . بخش هاي اورژانس روان پزشكي در بيمارستان هاي عمومي و يا بيمارستان هاي تخصصي داير مي گردد . مدت اقامت بيماران در اين بخش ها حداكثر 72 ساعت است .
 2-2-4- مراكز روزانه ( پاره وقت ) :
     در اين مراكز خدمات بستري فقط در طي روز ( صبح يا عصر يا هر دو ) ارائه مي شود . در اين مراكز ،‌علاوه بر خدمات تشخيصي و درماني ، خدمات توانبخشي نيز عرضه مي گردد .
3-2-4- تسهيلات بستري كوتاه مدت :
     در اين مراكز خدمات بستري براي مدت حداكثر سه هفته ( در مواقع مداخله در بحران يا ايام مرخصي مراقبان و نظاير آن ) ارائه مي شود .
4-2-4- تسهيلات بستري ميان مدت :
     در اين مراكز بيماران رواني براي مدت بيش از سه هفته و حداكثر تا 90 روز بستري و تحت درمان و توانبخشي قرار مي گيرند .
5-2-4- تسهيلات بستري دراز مدت :
    در اين مراكز بيماران رواني مزمن براي مدتي بيش از 90 روز تا زمان فراهم آمدن امكان ترخيص به جهت بهبود شرايط بيمار و يا فراهم شدن امكانات حمايتي مناسب بستري و تحت درمان و توانبخشي قرار مي گيرند .
    مراكز بستري بيماران رواني مزمن بر حسب ميزان برخورداري از حداكثر و حداقل امكانات به درجات 1و2و3 تقسيم بندي مي شوند كه شرح آن در پيوست اين آئين نامه آمده است .
6-2-4- مراكز درماني حفاظت شده قضائي :
     مراكزي هستند كه در آنها مجرمان خطرناك و گروهي از مبتلايان به اختلالات شخصيتي كه مسئوول اعمال خود شمرده مي شوند ، ضمن تحمل كيفر طبق حكم مراجع صالحه قضائي ، تحت حفاظت نيروي انتظامي و وفق قانون مصوب ارديبهشت 1339 ، تحت درمان ، مراقبت و توانبخشي قرار مي گيرند .

3-4- مركز توانبخشي شبانه روزي :
      به مراكزي اطلاق مي شود كه در آن بيماران رواني مزمن فاقد سرپناه ، بيماران فاقد قدرت انطباق لازم با ساير اعضاي خانواده و نيز دسته اي از آنان كه مهارت هاي لازم براي اداره مستقل امور زندگي خود را دارا نمي باشند، ‌اسكان داده مي شوند و تحت مراقبت و آموزش مهارت هاي لازم قرار مي گيرند .
انواع اين مراكز عبارتند از : شبه خانواده ها ، خانه هاي نيمه راهي ، مهمانپذير ها ، خانه هاي گروهي .
1-3-4- شبه خانواده :
     آن دسته از بيماران رواني مزمني كه علائم آنان به طور مطلوب كنترل شده باشد ، به نحوي كه جزء در تعامل با اعضاي خانواده خود با ديگران مشكلي نداشته باشند ، به عنوان عضو جديدي به خانواده هاي داوطلب مراقبت از اين قبيل بيماران معرفي مي شوند .
2-3-4- خانه هاي نيمه راهي :
            به مراكز توانبخشي اختصاص يافته براي آن دسته از بيماران رواني مزمني كه شدت بيماري آنان به حدي نيست كه " بستري شدن " را ضروري سازد و از سوي ديگر شرايط آنان به گونه اي هم نيست كه بدون انجام درجاتي از حمايت و نظارت بتوانند در محيط اجتماعي خود ، عملكرد مطلوبي داشته باشند ، اطلاق مي گردد . هر سه تا پنج واحد از مراكز مذكور ، از نظر پشتيباني ، تحت پوشش يك بيمارستان روان پزشكي قرار مي گيرند .
3-3-4- مهمان پذيرها :
      به مراكزي اطلاق مي شود كه در آنها تسهيلات سكونتي به صورت واگذاري اتاق هاي اجاره اي همراه با تامين خدمات بيشتر ( مانند غذا ، شستشوي لباس ) در اختيار بيماران رواني مزمني كه مهارت هاي زندگي اجتماعي را دارا مي باشند ، قرار داده مي شود .
4-3-4- خانه هاي گروهي :
       مراكزي سكونتي هستند كه به طور معمول مالكيت آنها با واحدهاي بهداشتي يا اجتماعي هست ولي بخش غير دولتي نيز مي تواند با نظارت سيستم بهداشتي ، درماني و توانبخشي كشور به ايجاد اين مراكز اقدام نمايد .
      در اين مراكز 5 يا 6 نفر بيمار رواني ، فاقد علائم روان شناختي عمده كه توانايي هاي آنان در زمينه زندگي گروهي ارزيابي شده است اسكان داده مي شوند .

4-4- مراكز توانبخشي حرفه اي :
      مراكزي هستند كه در آنها بيماران رواني مزمن مهارت هاي حرفه اي مي آموزند و يا به حرفه اي مشغول             مي شوند . اين مراكز شامل كار گاه هاي آموزشي پيش حرفه اي و كارگاه هاي حرفه اي نظارت شده مي باشد .
1-4-4- كارگاه آموزشي پيش حرفه اي :
      كارگاهي است كه در آن بعد از ارزيابي بيمار توسط روان پزشك و كار درمانگر و با توجه به علائق و      توانمندي هاي او ، حرفه خاصي انتخاب و به بيمار آموزش داده مي شود .
      پزشك دوره ديده ، پرستار ، روانشناس باليني  ، مددكار اجتماعي ، كار درمانگر و مربي حرفه آموزي ، اعضاي تيم درمان و توانبخشي مي باشند .
2-4-4- كارگاه هاي نظارت شده :
     كارگاه هايي هستند كه در آنها بيماران تحت نظارت مستقيم گروهي از متخصصان از جمله كار درمانگر و مربي حرفه آموزي و با امكان دسترسي آسان به ساير اعضاي تيم درمان ، حرفه اي به صورت نيمه وقت يا تمام وقت مشغول مي شوند .
   در اين كارگاه ها عوامل استراس زا تا حد مقدور كاهش داده شده و يا حذف مي شوند تا بيماران بتوانند به طور موثر در امر توليد دخالت نمايند و احساس كفايت كنند . مسائلي مانند كندي سرعت توليد كه دركارگاه هاي قابل قبول نيست در كارگاه هاي مذكور مورد اغماض واقع مي شوند .
3-4-4- مراكز جامع روان پزشكي :
      به مجموعه اي از واحد هاي مختلف روان پزشكي اطلاق مي شود كه در ارتباطي پويا ، منسجم و هماهنگ با يكديگر ، خدمات مختلف روان پزشكي را در سطوح متفاوت ارائه مي نمايند .
4-4-4- شبكه استاني خدمات روان پزشكي :
     به مجموعه مراكز ارائه دهنده خدمات روان پزشكي در سطوح مختلف كه با حفظ استقلال حقوقي و تشكيلاتي خود در زنجيره ارجاع نسبت به ارائه اين خدمات به مردم هر استان به صورتي منسجم و هماهنگ اقدام مي كنند ، شبكه استاني خدمات روان پزشكي اطلاق مي شود .
5-4-4- ارجاع :
    معرفي و يا اعزام بيمار ، از هر يك از سطوح سه گانه پيشگيري ، درمان و توانبخشي به سطحي ديگر و يا از مركزي به مركز ديگر ارجاع ناميده مي شود .

5-4- هزينه :
     منابعي كه براي به دست آوردن كالا ، خدمات ، موقعيت ، وضعيت و يا در راه نيل به هدفي صرف مي گردد . هزينه ناميده مي شود .
     در اين آئين نامه هزينه عبارت از معادل پول نقدي است كه در ازاي دريافت نوعي از خدمات ، دريافت كننده آن خدمت يا ولي يا قيم قانوني او با سازمان بيمه گر و يا سازمان حمايت كننده وي و از جمله سازمان بهزيستي كشور طبق مقررات جاري ، و درمورد بيماران رواني مزمن ، طبق آئين نامه مصوب هيات دولت تمام يا بخشي از آن را به ارائه دهنده خدمات تحويل مي نمايد .

6-4- يارانه :
    كمك نقدي و يا غير نقدي است كه از سوي سازمان ها و نهادهاي دولتي به افراد نيازمند (شخص و يا خانواده ) و يا به ارائه دهندگان خدمات مورد نياز اين افراد ، تحويل ميشود .
    در اين آئين نامه به كليهٴ پرداخت هاي نقدي و كمك هاي غير نقدي كه از سوي سازمان بهزيستي كشور و ستاد ساماندهي بيماران رواني مزمن وابسته آن طبق آئين نامه مصوب هياٴت دولت و مقررات جاري به شخص خانواده و يا مؤسسه ارائه دهنده خدمات ارائه مي شود يارانه اطلاق مي گردد . هر نوع تخفيفي كه در مورد بهاي كالاها و يا خدمات مورد نياز مؤسسات ارائه دهنده خدمات درماني و توانبخشي به بيماران رواني مزمن با معرفي سازمان بهزيستي كشور و ياستاد ساماندهي از مؤسسات ،نهادها و ارگان ها ، اخذ و يا منظور شود نيز يارانه محسوب مي شود.
7-4- تسهيلات :
  هرگونه اقدامي كه در جهت تسريع و آسان سازي امكان تأسيس مراكز ارائه دهنده خدمات به بيماران رواني مزمن و بهره برداري و ادامه فعاليت اين مراكز صورت گيرد ، تسهيلات ناميده مي شود كه شامل صدور مجوزهاي قانوني ، معرفي به نهادها و سازمان هاي مختلف ، اعطاي تسهيلات بانكي و واگذاري اداره مراكز موجود و نظاير آنهاست كه در آئين نامه مصوب قيد گرديده است .

ماده 5- موافقت اصولي :
      اجازه اي كتبي جهت تأسيس و راه اندازي مراكز مورد اشاره در اين آئين نامه است . صدور اين موافقت نامه بر اساس اعلام نظر تخصصي دبيرخانه ستاد ساماندهي و با تصويب كميسيون عالي صدور پروانه هاي بهزيستي كشور خواهد بود . اعتبار اين موافقت نامه شش ماه از زمان صدور خواهد بود .

ماده 6 – پروانه فعاليت :
      مجوز اعطاي امتياز تأسيس و بهره برداري از مراكز مذكور در اين آئين نامه است كه پس از تجهيز و آماده سازي مراكز و ارائه مدارك لازم از سوي متقاضيان اعم از حقيقي و يا حقوقي به نام آنان صادر و تحويل مي شود . اين پروانه كه بدون موافقت كميسيون عالي صدور پروانه ها غيرقابل انتقال به غير است هر 2 سال يك بار تمديد مي شود .

ماده 7- پروانه ( كارت ) مسئوليت فني :
      پروانه اي است كه به نام يك نفر واجد شرايط صادر مي شود كه شرايط آن در فصل 2 اين آئين نامه ذكر شده است . اين پروانه ها براي افرادي صادر مي شود كه تخصص و عنوان آنها در فصل 2 اين آئين نامه ذكر شده است . اين پروانه غيرقابل انتقال به غير است و هر 2 سال يك بار تمديد مي شود .

فصل دوم  :  شرايط و ضوابط تاسيس و بهره برداري
ماده 8 –
    چون ارايه خدمات بهداشتي درماني و توانبخشي موضوع اين آئين نامه به كليت انساني بيماران و با ابعاد جسمي ، رواني و اجتماعي آنان مربوط مي شود ، از اين رو كيفيت ارائه خدمات مذكور ، تابع قوانين و مقررات امور پزشكي كشور خواهد بود .

ماده 9-
      كليه مراكزارائه دهنده خدمات به بيماران رواني مزمن ملزم به اجراي مصوبات ستاد مركزي ساماندهي و توانبخشي بيماران رواني مزمن خواهند بود و همكاري لازم را دراين باره به عمل خواهند آورد .

ماده 10-
      ميزان نياز هر يك از مناطق كشور به ايجاد مراكز مختلف ارائه خدمات سرپائي وبستري توسط بهزيستي هر استان تعيين و به دبيرخانه ستاد مركزي ساماندهي جهت بررسي و اقدام لازم اعلام مي گردد .

ماده 11-
      براي ارائه خدمات موضوع اين آئين نامه و بهره برداري از هر يك از مراكز ، علاوه بر پروانه فعاليت و رعايت استاندارد ها ، معرفي و حضور مسئول فني واجد شرايط در مراكز مذكور الزامي است .

ماده 12-
       هر يك از مراكز ارائه خدمات موضوع ماده 8 اين آئين نامه يك نفر مسئول فني خواهند داشت . مسئول فني اين گونه مراكز روان پزشك ، پزشك عمومي ، دكتري روان شناسي در يكي از گرايش هاي باليني ، مشاوره يا عمومي يا فوق ليسانس روان شناسي در گرايش هاي فوق خواهد بود .  
تبصره 1- مسئول فني مراكز به غير از پزشك معالج مراكز مي باشد .
تبصره 2- هر يك از مراكز درمان وتوانبخشي شبانه روزي بيماران رواني مزمن موظفند طي عقد قرارداد با روان پزشك به گونه اي عمل نمايند كه هر كدام از بيماران حداقل 2 بار درماه توسط روان پرشك معالج معاينه وتحت درمان قرار گيرند .

ماده 13 –
        هر يك از مراكز داراي مدير داخلي هستند كه از بين پزشكان عمومي و يا دارندگان مدرك كارشناسي ارشد در رشته هاي مرتبط با امور بهداشت رواني برخوردار از 2 سال سابقه كار به شرح ذيل انتخاب و معرفي مي شوند .
     مراكز بستري : پزشك عمومي يا كارشناس ارشد در يكي از رشته هاي مديريت بيمارستاني ، مديريت توانبخشي ، مددكار اجتماعي ، روانشناسي باليني ، روانپرستاري.
     مراكز جامع سرپائي : پزشك عمومي يا كارشناس ارشد در رشته هاي مددكاري ، روانشناسي باليني يا توانبخشي .
     مراكز مشاوره و توانبخشي طبي –  رواني :  پزشك عمومي يا كارشناس ارشد روانشناسي باليني .
     مراكز توانبخشي اقامتي : پزشك عمومي يا كارشناس ارشد در رشته روان پرستاري يا توانبخشي .
     مراكز توانبخشي حرفه اي و كاردرماني : پزشك عمومي يا كارشناس ارشد در رشته هاي كاردرماني و توانبخشي.
تبصره : در صورتيكه به تعداد كافي متقاضي داراي مدرك كارشناسي ارشد مذكور وجود نداشته باشد ، مدرك كارشناسي در رشته هاي فوق با 3 سال سابقه كار قابل قبول خواهد بود .

ماده 14 –
       كليه افراد واجد شرايط و اشخاص حقوقي ( شركت هاي خصوصي ، تعاوني ، موسسات غير دولتي ، خيريه و عام المنفعه ) كه در زمينه هاي اجتماعي ، بهداشتي ، درماني و توانبخشي مجاز به فعاليت هستند ، مي توانند متقاضي دريافت موفقت اصولي باشند .
تبصره : در صورتيكه اشخاص حقوقي ( شركت ها ، تعاوني ها و خيريه ها ) متقاضي دريافت موافقت اصولي يا پروانه فعاليت براي مراكز مختلف باشند ، براي هر مركز شخص حقيقي واجد شرايط را بعنوان نماينده شركت ، موسسه خيريه و تعاوني جهت اخذ موافقت اصولي يا پروانه مسئوليت فني معرفي خواهند نمود . اما موافقت اصولي به نام شخص حقوقي صادر خواهد شد .

ماده 15 –  شرايط عمومي متقاضيان
       كليه اشخاص حقيقي و نمايندگان اشخاص حقوقي متقاضي موافقت اصولي ، پروانه فعاليت ، پروانه مسئوليت فني و مدير داخلي مراكز بايد علاوه بر شرايط تخصصي مقرر شده در موارد قبلي اين آئين نامه ، از نظر صلاحيت هاي عمومي داراي شرايط ذيل نيز باشند .

أ‌ .     اعتماد به دين مبين اسلام و يا يكي از اديان مطرح در قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران ،
ب‌ .     تابعيت كشور جمهوري اسلامي ايران .
ت‌ .     ابراز و فاداري به قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران .
ث‌ .     برخورداري از سلامت كامل جسمي و رواني به تائيد پزشكان معتمد بهزيستي استان .
ج‌ .     نداشتن پيشينه كيفري و سوء سابقه ؛
ح‌ .     نداشتن سوء شهرت ؛
خ‌ .     حداقل سن 25 سال در زمان ارائه تقاضا ؛
د‌ .     ارائه كارت پايان خدمت نظام وظيفه يا معافيت از انجام آن براي آقايان ؛
ذ‌ .     انجام خدمات قانوني براي دانش آ موختگان رشته هاي پزشكي و پيرا پزشكي ؛

ماده 16 – مشخصات فني ساختمان مركز
      استحكام و مشخصات فني ساختمان وانطباق با شبكه خدمات شهري و زيست محيطي مراكز موضوع اين آئين نامه مي بايست توسط كارشناس ذيربط و كارشناس فني شهرداري محل مورد تائيد قرار گيرد .

ماده 17 – شرايط و نحوه صدور موافقت نامه و پروانه فعاليت
1.      براي هر شخص حقيقي واجد شرايط كه متقاضي دريافت موافقت اصولي باشد ، فقط يك موافقت نامه اصولي و براي هر يك محل جغرافيايي خاص صادر خواهد شد .
2.      براي مراكزي كه داراي موافقت اصولي باشند ، پروانه فعاليت براي همان منطقه جغرافيايي و جهت ارائه خدمات خاص و مشخصي كه در موافقت نامه اصولي ذكر شده ، صادر خواهد شد .
3.      موافقت اصولي و پروانه فعاليت پس از بررسي هاي كارشناسي لازم و تائيد آن توسط كميسيون عالي صدور پروانه هاي بهزيستي با امضاي رئيس سازمان بهزيستي كشور يا امضاي فرد مجاز ديگري كه از سوي وي    ( رئيس سازمان بهزيستي ) تعيين شده است ، صادر خواهد شد .
4.      اشخاص حقوقي متقاضي اخذ موافقت اصولي و پروانه فعاليت ، موظفند فردي را كه واجد شرايط تخصصي و عمومي اين آئين نامه است ، جهت انجام تشريفات قانوني لازم اخذ موافقت اصولي معرفي كنند و پس از اخذ موافقت اصولي و تجهيز مركز و ارائه مدارك لازم نسبت به اخذ پروانه فعاليت اقدام نمايند .

تبصره : دارندگان موافقت اصولي موظفند قبل از اخذ پروانه فعاليت فرد واجد شرايطي را به عنوان مسئول فني به كميسيون صدور پروانه ها معرفي كنند .
5.      پزشكان واجد شرايط مي توانند علاوه بر اخذ موافقت اصولي و پروانه فعاليت ، مسئولثيت فني اينگونه مراكز را هم برعهده داشته باشند .
6.      براي هر مركز يك نام ايراني بايد انتخاب شود .
7.      ذكر نام و نوع مركز و محل استقرار آن در پروانه ها الزامي است .

ماده 18 – مدارك مورد نياز:
1.      در مورد اشخاص حقيقي : اشخاص حقيقي متقاضي ايجاد مراكز موضوع اين آئين نامه ، مي بايست مدارك ذيل را به اداره كل بهزيستي استان مربوطه ارائه و تحويل دهند .
    اصل و يك برگ تصوير فرم تقاضا ؛
    تصوير كليه صفحات شناسنامه به همراه اصل آن جهت تطبيق ؛
    چهار قطعه عكس پرسنلي 4 × 3 ؛
    اصل و 2 برگ تصوير برگ عدم سوء پيشينه ؛
    2 برگ تصوير پايان خدمت نظام وظيفه يا كارت معافيت ازخدمت براي آقايان به همراه اصل آن جهت تطبيق ؛
    2 برگ تصوير آخرين مدرك تحصيلي به همراه اصل آن جهت تطبيق ؛
    تصوير گواهي دوره آموزشي و سابقه كار ؛

2.      مدارك مورد نياز براي اشخاص حقو قي :  اشخاص حقوقي ايجاد مراكز موضوع اين آئين نامه موظفند مدارك ذيل را به اداره كل سازمان بهزيستي استان مربوطه ارائه و تحويل دهند .
    اصل و يك برگ تصوير فرم تقاضا با امضاي مسئول يا مسئولان مجاز شركت يا موسسه ؛
    اصل و يك برگ تصوير مصدق اساسنامه رسمي شركت يا موسسه كه در اداره ثبت شركت ها به ثبت رسيده باشد ؛
    4 قطعه عكس 4 × 3 نماينده معرفي شده از سوي شخص حقوقي به همراه تصوير شناسنامه، مدرك تحصيلي ، كارت پايان خدمت ، گواهي دوره آموزشي و سوابق كاري ، گواهي سوء پيشينه فرد معرفي شده براي اخذ مجوز و عهده داري مسئوليت فني مركز مورد درخواست به همراه اصل آنها جهت تطبيق ؛

ماده 19 –
   متقاضيان ( حقيق و حقوقي ) دريافت موافقت اصولي پروانه فعاليت كارت مسئوليت فني علاوه بر ارائه و تحويل مدارك مقرر شده در ماده 18 مي بايست مدارك ذيل را جهت اخذ موافقت اصولي پروانه فعاليت ، مسئوليت فني به واحد ذيربط در بهزيستي ارائه و تحويل دهند .

1- براي اخذ موافقت اصولي :
    گواهي شهرداري مبني بر تأييد مشخصات فني محل استقرار ساختمان در نظر گرفته شده براي مركز يا مراكز ؛
    يك برگ تصوير سند ملكي يا اجاره نامه رسمي ( در صورت استيجاري بودن ملك ) به همراه اصل آنها جهت تطبيق ؛
    كروكي محل استقرار ساختمان ؛
    تصوير نقشه هاي ساختمان ؛

2-    براي اخذ پروانه فعاليت :
    تصوير پايان كار مركز به همراه اصل آن ( در مورد ساختمان هاي جديدالاحداث ) ؛
    تصوير گواهي بهزيستي استان مبني بر تكميل و تجهيز مركز مطابق معيارها و ضوابط مقرر شده در اين آئين نامه ؛
    تصوير پروانه مسئوليت فني مسئول فني مركز ؛

3-    براي اخذ پروانه مسئوليت فني :
    2 برگ تصوير آخرين مدرك تحصيلي به همراه اصل آن جهت تطبيق ؛

ماده 20 – صدور پروانه ها
1.    بهزيستي استان پس از دريافت مدارك و مصدق نمودن تصوير همه مدارك ، يك نسخه از همه آنها را همراه با دو قطعه عكس متقاضي جهت تكميل مراحل صدور مجوزها به كميسيون صدور پروانه هاي بهزيستي استان جهت بررسي و اعلام نظر به كميسيون عالي در سازمان بهزيستي كشور ارسال خواهد كرد .

2.    كليه موافقت هاي اصولي ، پروانه ها و مجوزهاي بهره برداري و تمديد آنها پس از بررسي هاي كارشناسي و تائيد كميسيون عالي صدور پروانه ها ي بهزيستي با امضاي رئيس سازمان بهزيستي كشور يا فرد مجاز معرفي شده از سوي وي صادرخواهد شد.
3.    تحويل موافقت اصولي و پروانه هاي صادر شده مشروط بر پرداخت هزينه هاي كارشناسي و هزينه صدور از سوي متقاضيان به حساب سازمان بهزيستي كشور و ارايه اصل رسيد پرداخت وجه خواهد بود.
تبصره : ميزان هزينه براي هر يك از موافقت هاي اصولي و پروانه ها ومجوزها تا قبل ازتصويب تعرفه هاي مربوط در هيات وزيران معادل تعرفه هاي مشابه مورد عمل در وزارت بهداشت ، درمان وآموزش پزشكي در مورد اينگونه مراكز خواهد بود .

ماده21- شرايط بهره برداري
            براي بهره برداري ونيز ادامه ارائه خدمات موضوع اين آئين نامه ، علاوه بر اخذ ونصب پروانه فعاليت و پروانه مسئوليت فني و معرفي مدير داخلي براي هر يك از مراكز ،‌ به طزور جداگانه ، رعايت شرايط ذيل الزامي است :
    تكميل وتجهيز مركز و تامين نيروي انساني و تخصصصي لازم ، طبق ضوابط و استانداردهاي تعيين شده در پيوست اين آيين نامه، با تاييد اداره كل بهزيستي استان مربوطه ؛
    رعايت ضوابط ومقررات تدوين شده در سازمان بهزيستي در زمينه ارائه خدمات بهداشتي ، درماني و توانبخشي در فعاليت هاي جاري مركز ؛
    رعايت ساير مقررات و قوانين موضوعه كشور از جمله قانون كار جمهوري اسلامي ايران در مورد كاركنان شاغل در مراكز ؛
    رعايت ضوابط پذيرش و ارجاع بيماران طبق پيوست اين آيين نامه ؛

ماده 22- مسئوليت ها
      1- مسئوليت دارندگان موافقت نامه اصولي : اين است كه ظرف 6ماه عمليات اجرايي پروژه را آغاز و نسبت به تجهيز و راه اندازي آن اقدام كنند . در صورتي كه بدون دلايل موجه اين اقدام به تاخير افتد ، پس از انقضاي مدت تعين شده نسبت به ابطال موافقت اصولي صادر شده با رعايت آئين نامه نحوه صدور پروانه فعاليت هاي بهزيستي اقدام مي گردد .
      2- مسئوليت دارندگان پروانه فعاليت به شرح ذيل است :
    تكميل و تجهيز بهره برداري از مراكز طبق ضوابط و انجام تعميرات لازم در جريان بهره برداري با نظر مهندس ناظر و سازمان بهزيستي ؛
    رعايت اصول بهداشتي و برقراري ايمني ساختمان مركز طبق نظر كارشناسان مربوطه
    تأمين ، پرسنل كافي ، تهيه وسايل و تجهيزات مورد نياز طبق ضوابط و استانداردهاي ابلاغي با درخواست مسئول فني در جريان بهره برداري از مركز ؛
    رعايت قوانين كار و بيمه در مورد همه شاغلان در مركز و پرداخت ماليات و عوارض قانوني ؛
    اخذ فرم هاي آماري تكميل شده از مسئول فني و ارسال آنها به بهزيستي ؛
    ايجاد زمينه لازم جهت همكاري بيشتر بين مركز و ساير مراكز بهداشتي و درماني منطقه ؛
    تسهيل امكان بازرسي از مركز مربوط توسط بازرسان و كارشناسان ستاد ساماندهي بيماران رواني مزمن و سازمان بهزيستي و رعايت ساير مقررات و قوانين موضوعه كشور ؛
تبصره : دارنده پروانه فعاليت مي تواند در هر سال با معرفي جانشين به صورت رسمي از يك ماه مرخصي قانوني و حداكثر تا 4 ماه مرخصي استعلاجي استفاده نمايد . در صورت غيبت بيش از مدت هاي ذكر شده يا ابتلا به بيماريهاي شديد جسمي يا رواني و يا فوت ؛ نماينده اي از سازمان بهزيستي عهده دار مسئوليت دارنده پرانه فعاليت تا يكسال خواهد شد و پس از آن نسبت به لغو پروانه يا انتقال پروانه فعاليت و يا موافقت اصولي ، با موافقت مالك ؛ قيم قانوني و يا وراث وي اقدام مي گردد .

3-  مسئوليت دارندگان كارت مسئوليت فني :
    نظارت بر حسن اجراي امور و انجام درمان و توانبخشي بيماران ؛
    حضور در مركز در ساعاتي كه خدمات ارائه مي شود ؛
    اعلام نيازهاي مركز بطور كتبي به مؤسس مركز و درخواست تأمين آنها ؛
تبصره 1 : مسئول فني مي تواند در هر سال با معرفي جانشين واجد شرايط به صادر كننده پروانه از يك ماه مرخصي قانوني و حداكثر تا 4 ماه مرخصي استعلاجي استفاده كند . در صورت غيبت بيش از مدت هاي ذكر شده و يا ابتلا به بيماريهاي شديد جسمي يا رواني ، كارت مسئوليت فني لغو و به نام شخص ديگري كه واجد شرايط است صادر خواهد شد و تا زمان صدور پروانه مسئوليت فني جديد ، اين مسئوليت بر عهده فردي خواهد بود كه بهزيستي معرفي مي كند .
تبصره 2 : در برابر خطرات احتمالي ناشي از انجام درمان طبي و يا توانبخشي ، مسئوليت در درجه اول متوجه پزشك يا روانپزشك معالج است و در مرحله بعد متوجه مسئول فني خواهد شد .
تبصره 3 : در صورتيكه انجام هر نوع خدمت درماني يا توانبخشي توسط هريك از متخصصان مرتبط با بهداشت رواني بدون اطلاع و بدون تجويز روان پزشك معالج صورت پذيرد و انجام آن خطري را متوجه بيمار سازد مسئوليت آن به طور مستقيم بر عهده فرد اقدام كننده خواهد بود .

4- مسئوليت مديران داخلي مراكز :
   مديران مراكز ، مسئول تنظيم كليه امور داخلي مراكز از جمله نظارت بر تهيه و تامين وسايل ، مواد وتجهيزات لازم و تنظيم برنامه هاي كاري ، مرخصي ها و تهيه آمارهاي مربوط و ارائه گزارش هاي لازم به مسئول فني هستند.

5- مسئوليت مراكز :
    كليه مراكز موضوع اين آيين نامه ، مكلف به پذيرش بيماران و مددجويان ارجاعي طبق ضوابط و در حد ظزفيت اعلام شده ( جزء در موارد فوريت ها ) هستند .
تبصره : ده درصد ظرفيت هر يك از مراكز موضوع اين آيين نامه سهميه سازمان بهزيستي است كه به پذيرش بيماران رواني تحت پوش سازمان اختصاص داده مي شود . ارائه خدمات به بيماران رواني مزمن معرفي شده از سوي سازمان بهزيستي طبق توافق يا به صورت رايگان يا با پرداخت هزينه مطابق تبصره2 ماده 9 از آئين نامه اجرائي جزء 5 بند الف ماده 192 قانون برنامه سوم توسعه خواهد بود .
    هر مركز موظف است ضمن عقد قرارداد درماني با روان پزشكان واجد صلاحيت به گونه اي برنامه ريزي نمايد كه بيماران حداقل در هر ماه دوبار توسط روان پزشك طرف قرارداد معاينه شوند .

فصل سوم : نظارت و رسيدگي به تخلفات
ماده 23 –
     نظارت بر نحوه اداره مراكز و بررسي عملكرد آنهااز نظر رعايت ضوابط و معيارها به عهده سازمان بهزيستي و ادارات وابسته به آن در شهرستانها و استانهاي كشور است و در هر زماني مي توانند كارشناساني را جهت بررسي و بازرسي به مراكز مذكور اعزام نمايند .
تبصره 1: معاونت هاي بهداشتي و درماني دانشگاههاي علوم پزشكي محل در صورت تمايل مي توانند بر رعايت ضوابط و مقررات پزشكي توسط مراكز مذكور نظارت نمايند و نظرات اصلاحي خود را به بهزيستي هاي محل يا سازمان بهزيستي كشور منعكس نمايند بهزيستي هاي محل يا استانها موظف به اعمال نظرات اصلاحي اعلام شده در مراكز موضوع اين آيين نامه خواهند بود .
1.    هرگونه تغيير ، اعم از تغيير كاربري ، بسط وتوسعه ، تغيير نام ونظاير آنها در مورد مراكز بدون اطلاع و موافقت كتبي واحد ذيربط درسازمان بهزيستي كشور ممنوع است .
تبصره 2: تقاضاي انجام تغييرات و ضرورت آن بايد حداقل سه ماه قبل از هر گونه اقدام به صورت كتبي و با ذكر دليل به بهزيستي استان مربوطه و سازمان بهزيستي كشور تسليم شود .
تبصره 3: صدور اجازه انجام تعميرات بعد از موافقت بهزيستي استان و تائيد آن توسط كميسيون عالي صدور  پروانه ها ي بهزيستي با امضاي رئيس سازمان بهزيستي كشور يا شخص معرفي شده از سوي وي صورت خواهد گرفت .
2.    ارزشيابي نحوه عملكرد مراكز هر شش ماه يكبار توسط كارشناسان امور رواني و توانبخشي بهزيستي استان و هر سال يك بار توسط كميته مركزي ستاد ساماندهي بيماران رواني مزمن صورت خواهد گرفت و نتيجه به كميسيون عالي صدور پروانه ها در سازمان بهزيستي كشور اعلام خواهد شد .

ماده 24- رسيدگي به تخلفات  
   1- رسيدگي بدوي : رسيدگي به تخلفات مراكز توسط كميسيون صدور پروانه هاي بهزيستي استان صورت خواهد گرفت .
تبصره 1 : در صورت بروز تخلف و يا وجود نقص در مركزكميسيون مذكور در درجه اول در مورد احضار وتذكر موارد به موسس مراكز اقدام خواهد كرد و چنانچه نقايص ومشكلات رفع نشود ، مراتب به صورت كتبي به مركز اعلام    مي گردد و مركز مكلف خواهد بود كه ظرف 15 روز در مورد رفع نقايص و مشكلات اقدام ونتيجه را اعلام كند.
تبصره 2 : در صورتي كه با وجود تذكر كتبي ، مشكلات ونقايص رفع نشود با تشخيص كميسيون صدور پروانه هاي استان پروانه فعاليت مركز به طور موقت به حال تعليق درخواهد آمد و ضمن تعيين فردي از سوي بهزيستي استان ، جهت تصدي امور ، مراتب به دبيرخانه ستاد ساماندهي درمان وتوانبخشي بيماران رواني مزمن در سازمان بهزيستي كشور اعلام خواهد شد در هر صورت ابطال پروانه فعاليت مركز برعهده كميسيون عالي صدور پروانه ها خواهد بود .
تبصره 3 : بهزيستي استان مجاز است در صورت بروز تخلف يا در صورتي كه مراكز در خصوص رفع نقايص مشاهده شده در بازديدها ، اقدام لازم را معمول نكند ، نسبت به وضع جريمه هاي مالي ويا توقف موقت پرداخت هاي مراكز اقدام نمايد و پس از رفع مشكلات معوقه مراكز را به عنوان مطالبه معوقه به آنان پرداخت كند

    2- رسيدگي نهائي : در صورتيكه مركز ارائه دهنده خدمات به راي كميسيون صدور پروانه استان معترض  باشد. موضوع در كميسيون عالي صدور پروانه ها مطرح وتصميم نهائي اتخاذ خواهد شد .
 تبصره : راي كميسيون عالي مذكور ، نهائي و رعايت و اجراي آن الزامي است .

    3 – تخلفاتي كه جنبه جرم وعدول از قانون را داشته باشند ، جهت پيگيري و صدور حكم به مراجع قضائي اعلام خواهند شد .

فصل چهارم : تعطيل يا انحلال مراكز
    ماده 25 –
          جز در مواردي كه تعطيلي مراكز به حكم مراجع قضائي است در بقيه موارد تعطيل يا انحلال مراكز بدون موافقت كتبي كميسيون عالي صدور پروانه هاي بهزيستي كشور ممنوع است .

ماده 26 –
        صاحبان پروانه فعاليت مراكز مي توانند تقاضاي انحلال مراكز تحت سرپرستي خود را با ذكر دليل و حداقل 3 ماه قبل از اقدام به بهزيستي استان گزارش و بهزيستي استان موظف است مراتب را جهت اخذ تصميم مقتضي به ستاد ساماندهي و كميسيون عالي صدور پروانه ها اعلام نمايد .
تبصره 1 : مراكز كه مديران آنها تقاضاي انحلال نموده اند ، موظفند تا زمان اعلام موافقت كتبي كميسيون عالي سازمان بهزيستي كشور بكار خود ادامه دهند و خدمات لازم را به مددجويان ارائه كنند .
تبصره 2 : در صورتيكه پروانه فعاليت به نام اشخاص حقيقي و به نمايندگي از اشخاص حقوقي بوده باشد ارائه اصل و تصوير مصدق اعلام رسمي انحلال شركت يا مؤسسه يا تعاوني كه به تأييد اداره ثبت شركتها رسيده باشد و نيز معرفي رسمي مدير تسويه الزامي است .
تبصره 3 : بهزيستي استانها پس از موافقت كميسيون عالي صدور پروانه هاي سازمان بهزيستي كشور با انحلال مراكز ، مكلفند در موقع تسويه ، قبل از هر چيز كليه وجوه و تسهيلات اعطايي به مراكز در شرف انحلال يا تعطيل را طبق تبصره ذيل ماده 10 آئين نامه اجرايي جزء 5 بند الف ماده 192 قانون برنامه سوم توسعه برداشت كنند و انها را بر اساس ضوابط به ساير مؤسسات موضوع آئين نامه فوق اعطاء كنند .

    ماده 27 –
           در صورتي كه تكليف قانوني از دارنده پروانه فعاليت به هر دليل ( اعم از بيماري صعب العلاج ، حجر ، حبس ، فوت و يا ساير موارد ) ساقط شود ، بهزيستي استان مكلف است با تعيين جانشين به مدت حداقل 3 ماه و حداكثر شش ماه اداره امور را بر عهده گيرد .
تبصره 1 : بستگان ، قيم و يا وراث قانون دارنده پروانه فعاليت مي توانند در صورت بروز موارد فوق صدور پروانه جديد را درخواست كنند .


تبصره 2 : بهزيستي استان مكلف است كليه عوايد ناشي از فعاليت اين قبيل مراكز را بعد از پرداخت حقوق و مزاياي كاركنان و هزينه هاي جاري و كسر 10% از درآمد باقيمانده به عنوان حق العمل ، جهت تحويل به بستگان يا قيم يا وراث قانوني صاحب پروانه به صندوق دادگستري واريز كند .
تبصره 3 : سازمان بهزيستي كشور در قبال بدهي هاي احتمالي صاحبان پروانه فعاليت به اشخاص حقيقي يا حقوقي هيچگونه مسئوليتي ندارند .
تبصره 4 :   سازمان بهزيستي كشور به هنگام صدور و تحويل موافقت اصولي و پروانه فعاليت به متقاضيان ، تعهدنامه لازم را مبني بر موافقت و رعايت مفاد اين آئين نامه از جمله ماده فوق ( ماده 27 و تبصره ها ) از آنها اخذ و در پرونده مربوطه ضبط خواهد كرد .

ماده 28 –
       كليه سازمانها و نهادها و موسسات دولتي و غير دولتي ارائه دهنده خدمات بهداشتي ، درماني و توانبخشي به بيماران رواني مزمن و نيز داوطلبان تاسيس و ايجاد مراكز موضوع اين آئين نامه ملزم به رعايت آئين نامه اجرائي جزء 5 بند الف ماده 192 قانون برنامه توسعه كشور و آئين نامه ها و ضوابط مرتبط با آن هستند .

ماده 29 -
       در مواردي كه در اين آئين نامه به آن اشاره اي نشده است ، قوانين جاري كشور و خط مشي و اهداف سازمان بهزيستي جاري خواهد بود .

ماده 30 –
       كليه متقاضيان تاسيس مراكز ارائه دهنده خدمات درماني و توانبخشي به بيماران رواني مزمن اعم از     سازمان ها و موسسات دولتي ، موسسات عمومي غيردولتي ،‌نهادهاي انقلابي ، شركت ها ، تعاوني ها و موسسات و نهادهاي مدني خيريه موظفند در چارچوپ اين آئين نامه نسبت به تاسيس و اداره مراكز اقدام نمايند .
تبصره : كليه موسسات ارائه دهنده خدمات به بيماران رواني مزمن كه از سازمان بهزيستي موافقت اصولي دريافت كرده اند از تاريخ تصويب اين آئين نامه و حداكثر ظرف 6 ماه ملزم به انطباق شرايط خود با آئين نامه حاضر       مي باشند .

ماده 31 –
        اين آئين نامه از زمان تصويب ، بلافاصله در تهران و حداكثر 15 روز بعد از آن در شهرستان ها قابل اجراء‌است و جايگزين آئين نامه هاي قبلي در سازمان بهزيستي مي گردد .
تبصره : مسئول اجراي اين آئين نامه ، سازمان بهزيستي كشور و ادارات كل بهزيستي استانها خواهند بود .
دستور العملهاي اجرائي مورد نيازتوسط سازمان بهزيستي كشور با همكاري دبيرخانه ستاد ساماندهي بيماران رواني تهيه و به واحدهاي زيربط در سراسر كشور ابلاغ مي گردد .

ماده 32 -   
        اين آئين نامه در 32 ماه و 23 تبصره در اجراء ماده 26 قانون تنظيم بخشي از مقررات مالي دولت مصوب 27/11/80 مجلس شوراي اسلامي توسط دبيرخانه ستاد ساماندهي بيماران رواني مزمن تهيه و درجلسه 17/4/81 به تصويب شوراي معاونين سازمان رسيده است .